Warning: call_user_func_array() expects parameter 1 to be a valid callback, no array or string given in /home3/mehrtebi/public_html/fa/wp-includes/class-wp-hook.php on line 298

مجموعه احادیث طبی

 

بسم الله الرحمن الرحیم

                                               

 

 

 

طب اسلامی

از دیدگاه

ائمه اطهار (علهیم السلام اجمعین )

 

•تهیه وتنظیم :دکترمرتضی ترابی میرآبادی
 
•آدرس مطب (1):تهران نو،خیابان بلال حبشی،بین صائب تبریزی وبوعلی ،پلاک 50.،طبقه اول.(77462536):تلفن
 
•آدرس مطب(2):چهارراه پاسداران،اول خیابان دولت،کوچه دیده،پلاک 9،طبقه 5 ،واحد 13.(22775487) :تلفن


 

 

        اهمیت پزشکی از نظر اسلام

امام باقر (ع): بدان که هیچ دانشی چون جستن سلامت نیست و هیچ سلامتی چون سلامت دل نیست لذا از نظر اسلام، طب روان، ارزشمندتر از طب جسم و طب جسم ارزشمندتر از سایر علوم است.

پیامبر اسلام: العلم علمان: علم الادیان و علم الابدان (دانش بر دو گونه است: دانش دین­ها و دانش بدنها)

طبابت کار خداوند است و شفا از اوست و برار هر دردی درمانی قرار داده است جز مرگ.

قرآن کریم: از ابراهیم خلیل (ع) نقل می­کند: «و اذا مرضت فهو یشفین» و چون بیمار شوم، او (خداوند) شفایم می­دهد.

طبابت، کار خداوند است و طبیب واقعی اوست. خداوند است که خواص درمانی را در داروها نهاده و در نظام آفرینش، برای هر دردی دوا می­آفریند و به انسان، استعداد شناخت دردها و داروها و چگونگی درمان آنها را عنایت کرده و اوست که مظهر نام­های طبیب و شافی است.

طب اسلام، طب پیشگیری است

سوره مائده آیه 16: خداوند، هر که را از خشنودی او پیروی کند، بوسیله آن ]کتاب[ به راههای سلامت رهنمون می­شود.

سوره نساء، آیه 134: هر کس پاداش دنیا می­خواهد، ]بداند که[ پاداش دنیا و آخرت نزد خداست.

با توجه به احکام و آیات فوق متوجه می­شویم، در اسلام، آنچه برای سلامت جسم و یا جان خطرناک و زیان­بار است، حرام یا مکروه است و آنچه برای سلامت انسان، لازم و مفید است، واجب یا مستحب است و آنچه سود و یا زیانی برای جسم و جان ندارد مباح شناخته شده است. لذا طب پیشگیری در متن مقررات و احکام اسلام گنجانده شده و اجرای کامل و دقیق قوانین الهی در زندگی، سلامت جسم و جان انسان را بهمراه دارد.

امام رضا (ع): (علل الشرایع ص 592)

هر آنچه خداوند، حلال کرده در آن صلاح و بقای بندگان است و بدان نیازی گریزناپذیر دارند و هر آنچه که حرام شده است بندگان، بدان نیازی ندارند و همه آنها موجب تباهی و نابودی­اند.

خداوند در قرآن می­فرمایند: «الا بذکرالله تطمئن القلوب» فقط به یاد خدا دلها آرام می­گیرد.

در علم جدید و دنیای غرب نیز ثابت شده است که آرامش روحی و روانی مبنای آرامش جسمی است و به فرموده خداوندی که انسان را آفریده است این آرامش جز با یاد و توجه به خدا و قوانین اوبدست نمی­آید و براساس همین است که دنیای غرب با توجه به پیشرفت­های علمی و پزشکی و مادی فراوانی که دارند اما آمار خودکشی در آنها بالاتر از جامعه مسلمانان است و حتی آمار بیماریهای جسمی مانند سرطان و بیماری­های قلب و عروق نیز در آن بالاست.

بعنوان مثال در جامعه خود ما، عمر علمای اسلام خیلی بیشتر از علمای پزشکی است زیرا علمای اسلام با توجه به رعایت بیشتر قوانین اسلام از آرامش بیشتری نسبت به پزشکان برخوردارند و لذا عمر بیشتری دارند اما پزشکان که خط مقدم رعایت­کنندگان بهداشت در جامعه محسوب می­شوند عمر بیشتری از سایر افراد جامعه ندارند و شاید هم عمر آنها از خیلی افراد جامعه کمتر باشد.

مبدا علم طب الهی است:

سرآغاز علم طب، آموزه­های وحی بوده است اما تجربه دانشمندان بدان افزوده ده است و تدریجا این دانش گسترده شده و می­شود.

اهل بیت و دانش پزشکی:

پیامبر اسلام (ص) و اهل بیت آن بزرگوار، نه تنها از دانش پزشکی، بلکه از همه علوم، نه از راه تحصیل، بلکه از طریق الهام الهی برخوردار بوده­اند، به گونه­ای که هرگاه اراده می­کردند چیزی را بدانند، می­دانستند.

اما صادق (ع): ان امام اذا شاء ان یعلم علم

امام، آن گاه که بخواهد بداند، می­داند.

امام علی (ع): از من بپرسید، پیش از آن که مرا از کف بدهید. چرا که در سینه من به سان دریاهای بیکران، دانش­های فراوان نهفته است.

تمام امامان از چنین دانشی برخودار بوده­اند و در پاسخ دادن به هیچ مسئله علمی­ای در نمی­ماندند.

امام رضا (ع): آنگاه که خداوند بنده­ای را برای عهده­داری کارهای بندگان خویش برگزیند، سینه وی را برای این کار، فراخ می­سازد و سرچشمه­های حکمت را در دل او به ودیعت می­گذارد و دانش را به تمامی به او الهام می­کند و از آن پس، او نه در پاسخی فرو می­ماند و نه از راه صواب، سرگشته می­گردد.

بنابراین، پیامبر اسلام و اهل بیت او، از دانش پزشکی برخوردار بوده­اند و اگر ثابت شود که در هر مسئله­ای از مسائل مربوط به این دانش، چیزی فرموده باشند قطعاً کلام آنان مطابق به واقعیت است و از طرف وحی است. (لاینطق عن الهوی)

در ضمن صحت و سقم و جعلی بودن احادیث را باید به علمای علم حدیث بسپاریم و زمانیکه صحت و سقم آن ثابت شد بدون چون و چرا از آن پیروی می­کنیم اگرچه با منطق علم روز نتوانیم آن را توجیه نماییم و باید رهنمودهای این احادیث را با علم جدید آزمایش کنیم تا منطق علمی پزشکی جدید آنرا دریابیم و باید این احادیث متدلوژی پژوهش ما گردد نه فرضیات مطرح شده از سوی غربیها.

چند اصل کلی مهم در طب اسلامی:

1-    دارو و درمان از تقدیر خداوند است و شفا از خداوند است اما دارو و پزشک وسیله­اند. و باید از هر سه (خدا، دارو و پزشک) کمک خواست.

حضرت موسی (ع) بیمار شد، درمان بیماریش شناخته شده بود اما گفت درمان نمی­کنم تا خداوند بدون دارو مرا شفا دهد پس بیماریش طولانی و ماندگار شد و خداوند به او وحی فرستاد: به غرت و جلالم سوگند تو را بهبود نمی­دهم مگر به خوردن دارو، دارو را خورد و درمان شد ولی بدین سبب دلگیر شد پس خداوند دیگر بار وحی فرستاد: می­خواستی با توکلت بر من، حکمت مرا ابطال کنی، مگر چه کسی جز من، منافع چیزها را در داروها به ودیعت نهاده است؟!

2-    جایگاه دعا کردن و صدقه دادن در خشنود و راضی نمودن خداوند است زمانیکه تقدیر خداوند بر درمان بنده­اش قرار گرفت جهت درمان خود وسیله و دارو را فراهم می­کند.

3-    امام صادق (ع): خداوند، در هیچ چیز از آنچه حرام کرده، نه شفایی قرار داده است نه دوایی. پیامبر خدا و ائمه معصومین جواز درمان را با حرام خداوند مانند الکل را صادر ننموده­اند البته با توجه به آیات 173 سوره بقره و 119 سوره انعام که خداوند خوردن گوشت مردار و حرام را در صورت ایجا داضطرار و مرگ اجازه داده­اند و تاکید شده است فقط بمقدار نیاز نه بیشتر. درمی‌یابیم برای نجات از مرگ می­توان داروی حرام را بمقدار نیاز درمان مصرف نمود اما متاسفانه در جامعه فعلی به تبعیت از داروسازی غربی کورکورانه در داروهای غیراضطرار مانند قطره­ها، اسانس­ها و شربت­های سینه و ضدسرفه از الکل استفاده می­کنند در صورتیکه نگهدارنده­هایی مانند عسل و سرکه حلال وجود دارند که خاصیت نگهدارندگی و درمانی آنها به مراتب از الکل بهتر است.

4-    پرهیز از مراجعه به پزشک تا سر حدامکان:

امام کاظم (ع): تا زمانیکه بیماری، به جد با شما درگیر نشده است درگیر معالجه طبیبان نشوید، که درمان به مانند ساختمان است که مقدار کمی از آن، شخص را بمقدار فراوانش می­کشاند.

5-  طب در قرآن

امام علی (ع): در پاسخ به این پرسش که گفتند ]چرا[ در قرآن، هر دانشی جز دانش طب هست؟ فرمودند آیه‌ای در قرآن است که همه طب را یکجا در خود گردآورده است:

«کلو و اشربوا ولاتسرفوا» (اعراف آیه 31)

خوراکیهایی که در قرآن ذکر شده است برای انسانها بسیار مفید و موثرند و باید بیشتر روی آنها تفکر نمود و استفاده کرد. بخصوص عسل که در مورد آن فیه شفاء للناس آمده است و درباره زیتون که آیه نور، به روغن زیتون اشاره نموده است و خوراکیهایی مانند خرما، انگور، انار، انجیر، سدر، گز، کافور، زنجبیل، عدس، پیاز، سیر، خیار، موز، کدو، خردل، ریحان و غیره …

به مزاج سرد و گرم در قرآن اشاره شده است.

سوره انسان آیه 5: نیکان از جامهایی می­نوشند که مزاج آنها از کافور است.

سوره انسان آیه 17: در آنجا جامی بنوشانندشان که مزاج آنها از زنجبیل است.

6-    خوردن دو وعده غذا در روز توصیه شده است:

با توجه به آیه 62 سوره مریم «ولهم رزقهم فیها بکرة و عشیا»

در بهشت هر صبح و شام روزی آنان آماده است.

و سایر روایات اسلامی درمی­یابیم که برای تداوم سلامت و شادابی خوردن دو وعده غذا (صبح و شام) توصیه شده است.

قلب و عروق:

امام رضا (ع): خداوند بدن را به هیچ دردی گرفتار نساخته، مگر اینکه برای آن دارویی قرار داده است که بدان درمان شود هر نوعی درد نیز نوعی درمان و چاره دارد.

چرا که این بدن بر سیاق یک مملک ساخته شده‌اند. پادشاه این سرزمین قلب است رگهایی که در بدن و مغز وجود دارند کارگران‌اند خانه آن پادشان قلب انسان است است سرزمین آن پادشاه، بدن انسان است و دستان و پاها، چشمها، لب‌ها و زبان و گوش‌ها نیز یاران اویند.

آنچه برای سلامتی رگها سودمند است: (طبق روایات)

1-    بادنجان

2-    بادر نجبویه: گرفتگی‌های عروق و مجاری را می‌گشاید.

3-    انجیر: رسوبات مجاری و رگها را نرم می‌کند.

4-    نیشکر: گرفتگی مجاری و رگها را باز می‌کند               5.روزه‌داری: طغیان رگها را فرو می‌نشاند.

امام صادق (ع): قلب به شکل دانه صنوبر است، زیرا وارونه است و یک سر قلب باریک قرار داده شده تا لابه‌لای ریه برود و با سردی آن خنک شود مبادا که مغز از گرمای آن بسوزد.

2- مغز واعصاب:

امام صادق (ع): در پاسخ طبیبی فرومانده از پاسخ به این پرسش امام که چرا کاسه سر از چند استخوان و لایه تشکیل می‌شود؟ چون هر چیز درون تهی اگر یکپارچه باشد شکستن، زودتر به سراغش می‌آید و چون تکه قرارداده شود شکستگی از آن دورتر است.

1)      آنچه عقل را استحکام می‌بخشد:

1-    باقلا (تراکم درونی استخوانها را زیاد نموده و باعث افزایش توان مغز می‌شود و خون تازه تولید می‌کند)

2-    روغن مالیدن (بخصوص روغن بنفشه مغز را نیرو می‌بخشد)

3-    حجامت (موجب افزایش صحت بدن، عقل و حافظه می‌شود)

4-    سرکه (عقل را استحکام می‌بخشد)

5-    سداب (افزون بر عقل و فراوان ساختن هوش، آب کمر را بدبو می‌کند)

6-    چغندر

7-    مسواک زدن

8-    خرفه (بر شما باد خرفه که زیرکی می‌دهد و اگر تنها یک چیز باشد که عقل را افزون می‌کند همان است)

9-    کدو

10-   کرفس

11- کندر (امام رضا (ع): فراوان کندر بخورید، آن را در دهان نگه دارید و بجوید، برای من جویدن آن دوست داشتنی‌تر است، بلغم معده را می‌زداید و آن را تمیز می‌کند، عقل را استحکام می‌بخشد و غذا را می‌گوارد)

12-   گوشت (امام صادق (ع) :گوشت می‌رویاند و بر عقل می‌افزاید و هر کس آن را چند روز واگذارد، عقلش تباه شود)

         

پیامبر (ص): 5 چیز حافظه را افزایش می‌دهد و بلغم را از میان می‌برد.

1-    قرائت قرآن                         4-عسل

2-    مسواک زدن                        5-کندر

3-    روزه گرفتن

از زبان معصومین آنچه فراموشی می‌آورد: (در روایات)

–        خوردن سیب ترش                 – خوردن پنیر و پس‌مانده موش  – راه رفتن میان دو زن

–        خوردن گشنیز                      – خواندن نوشته‌های روی قبر    – افکندن شپش

–        حجامت در گودی پس سر        – ادرار کردن در آب راکد         – بیدارخوابی

–        نگریستن به دار آویخته            – بلند بودن ناخن

امام رضا (ع): فراوان خوردن گوشت حیوان وحشی و گاو خشکی عقل، سرگشتگی فهم، کندی ذهن و فراموشی می‌آورد.  

 امام رضا (ع): هر کس بخواهد فراموشی‌اش کم شود و دارای حافظه‌ای قوی شود هر روز، سه قطعه زنجبیل به عسل درآمیخته بخورد و در هر روز با غذای خویش چیزی که با خردل تهیه شده نیز میل کند. هر کس هم بخواهد عقل او افزون شود هیچ روز از خانه بیرون نرود مگر پس از آن ناشتا، سه هلیله سیاه با شکر طبرزد بجود.

خضاب بستن به حنا: (پیامبر اکرم (ص)): حنا خضاب اسلام است و بر ثواب عمل مومن می‌افزاید خرج کردن یک درهم برای خضاب بهتر از خرج کردن یک درهم در راه خداست.

1-  دیده را جلا می‌دهد و چشم را تیز می‌کند.    6- سردرد را از بین می‌برد.                         باعث روییدن مو می‌شود.                        7- قدرت آمیزش را افزون می‌کند.       

2-    بو را خوش می‌سازد.                                      8- مهتر گیاهان خوش بو در دنیا و آخرت است.

3-    همسر مرد را آرامش می‌دهد.                             9- ضدعفونی‌کننده و ترمیم‌کننده زخم‌هاست.

4-    باد را از گوش‌ها دور می‌کند.                            

سرمه (اثمد سرمه کشیدن با سنگ) :

در روایات معصومین (ع)سرمه کشیدن بسیار تاکید شده است و از خواص آن، افزایش بینایی افزایش‌ موهای مژه‌ها، برطرف شدن بیماریها و مشکلات چشم‌ها و پیشگیری از بیماری‌های چشم برشمرده شده است و سرمه با سه گیاه کافور، تلخه و صبرزرد تاکید شده است.

انفیه کردن:

در روایات تاکید شده است بخصوص انفیه با روغن مرزنگوش و بنفشه جهت بیماریها سر و سینوسها و بینی و عطسه سودمند است.

امام علی (ع): شستشوی دهان و بینی، سنت و مایه پاکی دهان و بینی است و انفیه کردن، مایه سلامت سر و پاکسازی بدن و همه انواع سردرد است.

فوائد عطسه کردن:

امام صادق (ع): فراوانی عطسه، شخص را از پنج چیز ایمن می‌سازد.

1-    بادهای بدخیمی که در سرو صورت جای می‌گیرد.

2-    مایه ایمنی از جای گرفتن آب در چشم می‌شود.

3-    مصونیت از سختی حفره‌های بینی

-4جلوگیری از بیرون آمدن مو در چشم                                                                           

امام صادق (ع): تا سه عطسه در روز را نشانه سلامتی و بیش از سه عطسه در روز را نشانه درد و بیماری دانسته‌اند و درمان عطسه فراوان انفیه با روغن مرزنگوش است و در روایتی فرمودند عطسه از بینی بیرون نمی‌آید بلکه از همه بدن می‌آید همان سان که نطفه از بدن، سرچشمه گرفته و از آلت بیرون می‌آید نمی‌بینید که انسان عطسه می‌کند تمام بدنش تکان می‌خورد.

امام صادق (ع): عقل از قلب است، اندوه از جگر، نفس از ریه.

خواص نمک:

پیامبر خدا (ص): خداوند به موسی‌بن عمران وحی فرستاد که غذا را با نمک آغاز کن و با نمک پایان ده چرا که در نمک، درمان هفتاد درد است که کمترین آنها دیوانگی، جذام، پیسی، گلودرد، دندان درد و شکم‌درد باشد.

پیشگیری از زکام:

امام رضا (ع) :هر کس می‌خواهد در همه زمستان از زکام ایمنی بماند، هر روز سه لقمه عسل با موم آن بخورد و نرگس ببوید، چرا که از زکام ایمنی می‌دهد. سیاهدانه نیز چنین است.

3-دهان و دندان:

خلال کردن و مسواک زدن و شستشوی دهان:

روایات مکرر و تواتر از ائمه معصومین در باب خلال کردن و مسواک زدن بیان شده است پیامبر (ص) می‌فرمایند بقدری جبرئیل مسواک زدن را بر من تکرار کرد گمان بردم مسواک بر امت من واجب گردید.

پیامبر (ص): هر کس در هر روز، دو بار مسواک بزند، سنت پیامبران را استمرار بخشیده است در برابر هر نمازی که بخواند، خداوند برایش پاداش صد رکعت می‌نویسد، از فقر به غنا درمی‌آورد، دهانش خوشبو می‌شود، حافظه‌اش فزونی می‌یابد، فهمش استوار می‌گردد، غذایش گوارش می‌یابد، درد دندانهایش از بین می‌رود، بیماری از او دور می‌گردد و دندانهایش تمیز می‌شود و فرشتگان به واسطه نوری که بر او می‌بینند با او دست می‌دهند.

پیامبر(ص)، با چوب اراک مسواک می‌زدند (به سفارش جبرئیل)

قطره پرسیکا از همین چوب در بازار دارویی ایران موجود است و جهت مشکلات و عفونت‌های دهان و لثه استفاده می‌شود.

پیامبر (ص): چه نیکو مسواکی است زیتون! از درختی خجسته که دهان را خوش‌بو می‌کند و جرم دندان را از میان می‌برد، این مسواک من و پیامبران پیش از من است.

پیامبر (ص) مسواک با نی، ساقه ریحان و انار را نهی کرده‌اند و فرموده‌اند این چیزها رگ جذام را فعال می‌کنند.

امام رضا (ع):

الف) جهت حفظ دندانها: اندازه‌هایی برابر از سوخته شاخ بز نر کوهی + گزمارک (میوه درخت گز) + مشکک (سعد)+ سنبل رومی + و به یک چهارم این مقدار نمک ترکی (نمک بسیار سفید و بلوری) همه را نرم آرد کنند و با آن مسواک بزنند.

ب) جهت سفید شدن دندانها:

کف دریا + نمک ترکی به نسبت مساوی مخلوط نموده و با آن مسواک نمایند.

ج) جهت خوش بو شدن دهان و رفع بلغم دهان: 5 گرم هلیله زرد + 10 گرم خردل + 5 گرم عاقرقرها همه را نرم سائیده و با آن مسواک کنید.

آنچه دهان را خوشبو می‌کند:

مویز- موسیر- پنیر- بادرنجبویه- تره- سعد- کندر- آویشن- نمک- سرمه کشیدن- خضاب کردن- آب نیم گرم- انجیر

4-          دستگاه گوارش:

امام صادق (ع): خطاب به طبیب هندی: کبد قو سدار است تا معده را سنگینی کند و به تمامی بر روی آن قرار گیرد و آنرا بفشرد و در نتیجه، بخاری که در آن هست، بیرون رود.

امام صادق (ع): در روایتی از ایشان: سپس در آدم، نور، آتش، باد و آب را به جریان انداخت. انسان به نور دید و اندیشید و فهمید و به آتش خورد و نوشید، اگر در معده آتش نبود، معده غذا را نرم نمی‌کرد، اگر در درون آدمیزاد بادی نبود که آتش معده را شعله‌ور سازد آن آتش برنمی‌افروخت و اگر درون آدمیزاد آبی نبود که زبانه‌های آتش معده را فرونشاند، آن آتش، درون آدمی را یکسره می‌سوزاند.

امام کاظم (ع): سرشت آدمی بر چهار چیز نهاده شده است:

1-    هوا: که شخص جز بدان و نسیم آن، زنده نمی‌ماند و هر درد و عفونتی را هم که در جسم است بیرون می‌راند.

2-    خاک: که ممکن است خشکی و حرارت را پدید آورد.

3-  خوراک: که خون از آن پدید می‌آید مگر نمی‌بینی غذا به معده درمی‌آید و آنجا، معده را می‌پرورد تا نرم و آنگاه ناب شود و طبیعت، افشره آن را بعنوان خون می‌گیرد و سپس کنجاره به پایین بدن سرازیر می‌شود.

4-    آب: که بلغم را می‌سازد.

5-    پیامبر (ص): معده، خانه همه دردهاست و پرهیز، ریشه همه درمان است.

آنچه به معده زیان می‌رساند:

1-    بدگواری (سنگین‌خواری) و پرخوری

2-    آب نوشیدن در میان غذا

3-    یکسره سرکشیدن آب

4-    نوشیدن آب سرد و آب جو در حمام

5-    خوردن گوشت نمک سوده و خشک شده

6-    خوردن گوشت ناپخته

7-    بسیار خوردن تخم‌مرغ

امام رضا (ع): هر کس می‌خواهد معده‌اش او را آزار ندهد. میان غذا خوردن، آب ننوشد تا آن را به پایان برساند، زیرا که هر کس چنین کند، رطوبت در بدنش می‌نشیند و معده‌اش ضعیف می‌شود و رگ‌ها نمی‌توانند نیروی موجود در غذا را بگیرند، چه اگر پی‌در‌پی آب به معده ریخته شود، معده فراخ می‌گردد.

پیامبر خدا (ص): آب را به آهستگی بمکید و آنرا یکباره سر مکشید زیرا که از آن بیماری جگر می‌خیزد.

تنقیه کردن:

پیامبر خدا (ص): بهترین درمانی که بکار می‌گیرد، تنقیه کردن است. شکم را بزرگ می‌کند. درد درون را می‌شوید و بدن را قوی می‌کند.

درمان بواسیر:

الف- انجیر: پیامبر خدا (ص): انجیر تازه و خشک بخورید چرا که بر قدرت همبستری می‌افزاید، بواسیر را ریشه‌کن می‌کند و برای درمان نقرس و سردی مزاج سودمند است.

ب- تره: امام صادق: درباره تره پرسیدند فرمودند: آنرا بخور، چرا که در آن چهار ویژگی است بوی دهان را خوش می‌سازد، بوها را از بدن می‌راند، بواسیر را ریشه‌کن می‌کند و برای کسی که برخوردن آن مداومت ورزد، مایه ایمنی از جذام است.

رگ‌زنی (فصد رگ):

نزد امام صادق (ع) از درد کبد، اظهار ناراحتی کردند، امام رگزنی را خواست و اورگ پاهایش را زد.

درمان با قی کردن عمدی:

امام باقر (ع): هر کس پیش از آن که خودبخود، حالش بهم بخورد، عمداً قی کند. این کار از هفتاد دارو بهتر است و این نوع قی کردن، هر درد و بیماری از تن بیرون می‌آورد.

مالیدن روغن به بدن:

در روایات بسیار توصیه شده است و بخصوص چرب نمودن با روغن بنفشه توصیه شده است. امام علی (ع) روغن پوست را نرم می‌کند، بر توان مغز می‌افزاید، مجاری آب را در بدن می‌گشاید، کثافت پوست را از بدن می‌برد و رنگ را روشن‌تر می‌کند.

پیامبر خدا (ص) :با روغن بنفشه، بدن خود را چرب کنید، چرا که آن در تابستان سرد و در زمستان گرم است. روغن‌مالی یک روز در میان یا هفته‌ای دوبار توصیه شده است.

سنجد:

امام صادق (ع): سنجد گوشتش گوشت می‌رویاند، هسته‌اش استخوان را رشد می دهد، پوستش پوست را می‌پرورد، کلیه‌ها را گرم می‌کند، معده را پاک می‌سازد و مایه ایمنی از بواسیر و تقطیر (قطره قطره آمدن) پیشاب است.

پیاز:

پیامبر خدا (ص): هرگاه وارد آبادی و بازده‌ای شدید و از وبای آن ترسیدید. از پیاز آنجا بخورید زیرا که آن چشم را جلا می‌دهد، مو را پاکیزه می‌گرداند، آب کمر را زیاد می‌کند گام‌ها را سرعت می‌بخشد، تیرگی چهره را می‌برد و خستگی را نیز می‌زداید.

گیاه سنا:

امام صادق (ع): اگر مردم می‌دانستند گیاه سنا چه خواصی دارد، ارزش هر مثقال آن را به اندازه دو مثقال طلا می‌رساندند. هان بدانید که این گیاه، مایه ایمنی یافتن از بهک، پیسی، جذام، دیوانگی، فلج و لقوه است باید آنرا با کشمش سرخ و بدون هسته، همراه با مقداری برابر از هلیله کابلی، زرد و سیاه، و به صورت ناشتا، به اندازه 3 درهم مصرف کرد و هنگامی که به بستر خواب می‌روی نیز همین اندازه مصرف کن، که این مهمتر همه داروهاست.

خوردن اسپند:

پیامبر خدا (ص) :هر کس بمدت چهل روز، هر روز صبح یک مثقال اسپند حل کرده در آب بخورد، نور حکمت در دلش روشن می‌شود از 72 بیماری که کمترین آنها جذام است، ایمنی می‌یابد.

امام صادق (ع): هیچ ریشه‌ای از اسفند در زمین نمی‌رود و هیچ شاخه‌ای از آن به آسمان بلند نمی‌شود مگر اینکه خداوند فرشته‌ای را بر آن گمارد تا آن هنگام که خشک شود یا به سرنوشتی دیگر درآید. شیطان نیز از خانه‌ای که در آن اسپند است هفتاد خانه دور می‌شود و آن شفای هفتاد بیماری است که کمترین آنها جذام است پس مبادا که آنرا از دست بدهید.

5 _ دستگاه پوست و مو:

توصیه به عدم قرارگیری در معرض مستقیم نور آفتاب:

امام علی (ع) :هر گاه کسی از شما در زیر آفتاب می‌نشیند، پشت به خورشید قرار گیرد چرا که آفتاب، بیماری‌های نهفته را آشکار سازد.

نحوه خوردن گردو:

امام علی (ع) خوردن گردو در گرمای شدید، حرارت را در بدن برمی‌انگیزد و زخم‌های تن را تحریک می‌کند، اما خوردن آن در زمستان، کلیه‌ها را گرم می‌کند و سرما را می‌راند.

خوردن تخم‌مرغ:

امام رضا (ع): خوردن همیشگی تخم‌مرغ، سبب پیدایش کک و مک در صورت می‌شود.

عوامل ایجاد پیسی:

پیامبر اسلام (ص): پنج چیز است که پیسی می‌آورد:

1-    نوره کشیدن در جمعه و چهارشنبه

2-    وضو گرفتن و غسل کردن با آبی که با آفتاب گرم شده است.

3-    خوردن در حال جنابت

4-    آمیزش با زنان در هنگام حایض بودنشان

5-    خوردن در حال سیری

v   جهت بوی بد عرق توصیه به گذاشتن حنا شده است.

v   جهت درمان شوره سر توصیه به گذاشتن گل خطمی بر روی سر شده است.        

v   شستن سر با سدر توصیه شده است

پیامبر خدا (ص) اندوهگین شد در این هنگام خداوند جبرئیل را با مقداری سدر از سدرالمنتهی فرستاد وی سرش را با آن شست و بدین وسیله اندوهش برطرف شد.

نوره کشیدن:

گذاشتن نوره بر بدن و رفع موهای زائد با نوره خیلی تاکید شده است.

امام صادق (ع): زدودن موها با تیغ در هر هفت روز و با نوره در هر پانزده روز پسندیده است.

توصیه به دفن مواد زائد بدن:

امام علی (ع): هر چه از بدن انسان جدا می‌شود مردار است.

پیامبر خدا به دفن 7 چیز از انسان امر می‌فرمود:

مو، ناخن، خون حیض، جفت جنین، دندان، خون بسته

امام صادق (ع): در تفسیر آیه (الم نجعل الارض کفاتا§ احیاء و امواتا)  مگر زمین را محل اجتماع نگردانیدیم، چه برای زندگان و چه برای مردگان؟ مقصود به خاک سپردن مو و ناخن است.

در مورد آلو

امام صادق (ع) درباره آلو پرسیدند، فرمودند: برای تلخه مفید است و مفاصل را نرم می‌کند. البته فراوان از آن مخور چرا که بادهایی را در مفاصل تو پدید می‌آورد.

6-          دستگاه ادراری تناسلی:

توصیه به خوردن ترب:

امام صادق (ع): ترب بخور که در آن سه ویژگی قرار دارد:

  • برگش ادرار را به طور کامل به جریان می‌اندازد.
  • قسمت میانه‌اش گوارش می‌دهند و بادها را دور می‌کند.
  • بیخش بلغم را از بین می‌برد.
 
 

توصیه به خوردن خربزه

امام صادق (ع): خربزه بخورید زیرا که در آن ده ویژگی قرار دارد.

  • پیه زمینی است.
  • نه دردی در آن است و نه فسادی
  • خوراک است
  • توان جنسی را می‌افزاید.
  • آب است.
  • سنگ مثانه را ذوب می‌کند.
  • میوه است.
  • سبزی خوش است.
  • شستشو دهنده است
  • خورش است
  • مدر است و مثانه را می‌شوید.
  • جهت بند آمدن خون قاعدگی سویق عدس توصیه شده است و برای فقدان پریود گذاشتن حنا بر سر توصیه شده است.

پیامبر(ص) به حضرت علی (ع) سفارش نمود، عروس را در هفته اول ازدواجش از شیر، سرکه، گشنیز و سیب ترش بازدار، و علت آنرا سرد شدن رحم بعلت موارد فوق بیان فرمودند.

–        اگر در حالیکه سرکه خورده است عادت ماهانه شود هرگز پاک نگردد.

–         گشنیز حیض را در شکم وی برمی‌انگیزاند و زائیدن را بر او سخت می‌کند.

–         سیب ترش نیز حیض شدن او را قطع می‌کند و این عارضه برای وی یک بیماری می‌شود.

–         مام صادق (ع): سه چیز بدن را فرسوده می‌کند و شاید هم فرد را بکشد:

 

  • همبستری با پیرزنان
  • آمیزش با شکم پر
  • حمام رفتن با شکم پر

 

تشریح بدن از زبان مبارک امام صادق  (ع) در  مباحثه با طبیب هندی :

 

امام صادق (ع) فرمود:«در سر، رخنه‌ها و لایه‌هاست؛ چون هر چیز درون تهی، هرگاه یکپارچه باشد، شکستن، وزدتر به سراغش آید و چون چند تکه قرارداده شود، شکستگی از آن دورتر است.

موی سر، در قسمت بالای آن قرار داده شده است تا با ریشه‌هایش چربی را به مغز برساند و سر موها، بخار را از مغز بیرون ببرد و سرما و گرمایی را که بدان می‌رسد، از آن دفع کند.

پیشانی از مو تهی است، از آن رو که محل رسیدن نور به چشمان است، و در آن، چین و چروک قرار داده شده است، بدان سبب که عرق فروریخته از سر را در خود، محبوس سازد و مانع آن به چشمان شود تا بدان وقت که انسان، عرق خویش را پاک کند، آنسان که نهرها در زمین آب‌ها را در خورد محبوس می‌سازند.

 ابروها در بالای چشمان قرار داده شده‌اند تا نور را به اندازه کافی به چشمان راه دهند. ای هندی! مگر نمی‌بینی آن که نور بر  وی چیره شود، دست خویش را بر فراز چشمان می‌گیرد تا نور به اندازه کافی از زیر آن به چشمان راه بگشاید.

بینی در میان دو چشم قرار داده شده است تا نور را در میان دو چشم به دو بخش مساوی قسمت کند.

چشم، همانند بادام است تا میل بتواند دارو را در داخل آن جریان دهد و بیماری (عفونت) از آن بیرون آید. اگر چشم، مربع شکل یا دایره‌ای بود، نه میل در داخل آن حرکت می‌کرد، نه دارو به همه آن می‌رسید و نه بیماری از درون آن خارج می‌شد.

سوراخ بینی در پایین آن قرارداده شده است تا بیماری‌هایی (عفونت‌هایی) که از مغز فرو می‌آید، از آن پایین آید و بوها از آن بالا رود و به مشام رسد، در حالیکه اگر این سوراخ، در بالای بینی بود، نه بیماری‌ای از آن به زیر می‌آمد و نه بویی را حس می‌کرد.

سبیل و لب، در بالای دهان قرار گرفته است تا مانع رسیدن آنچه از مغز فرو می‌ریزد، به دهان شود، مبادا که طعم خوراک و نوشیدن بر انسان مکدر گردد و آن را از خودش دور کند.

ریش، تنها برای مردان قرار داده شده است تا بدین وسیله از زنان متمایز گردند و نیازی به بازگشودن همه چهره و ملاحظه آن برای شناسایی نباشد.

دندان جلو،‌تیز قرار داده شده است؛ زیرا به واسطه آن، کار گاز گرفتن صورت می‌پذیرد و دندان‌های جانبی پهن قرار داده شده است؛ زیرا آسیاب کردن و جویدن به کمک آنها انجام می‌گیرد و نیش، بلندتر است تا تکیه‌گاه دندان جانبی و دندان جلو باشد، بسان ستون در یک بنا.

کف دستان از مو تهی است، چون به کمک آنها کار لمس انجام می‌گیرد؛ اما اگر در آنها مو وجود داشت، انسان نمی‌دانست آنچه پیش روی اوست و آن را لمس می‌کند، چیست.

مو ناخن، فاقد حیات است؛ زیرا بلند شدن آنها مایه کثیفی و زشتی است و کوتاه کردنشان پسندیده است. پس اگر در آنها حیات وجود داشت، انسان به هنگام کوتاه کردن آنها احساس درد می‌کرد.

قلب، به شکل دانه صنوبر است؛ زیرا وارونه است و یک سر قلب، باریک قرار داده شده تا لابه‌لای ریه برود و با سردی آن، خنک شود، مبادا که مغز از گرمای آن بسوزد.

ریه دو پاره قرار داده شده است تا قلب در لابه‌لای فشارگاه‌های آن قرار گیرد و به کمک حرکت آن، خنک شود.

کبد، قوسدار است تا معده را سنگینی کند و به تمامی بر روی آن قرار گیرد و آن را بفشرد و در نتیجه، بخاری که در آن هست بیرون برود…

تا خوردن زانو به سمت عقب قرار شده است؛ چرا که انسان به سمت جلو راه می‌رود و حرکات او با تعادل همراه است، اما اگر این نبود، انسان در هنگام راه رفتن (بر زمین) می‌افتاد.

در کف پاکودی‌ای قرار داده شده است؛ زیرا هر چیز چون به تمامی سطح بر زمین قرارگیرد، به اندازه سنگ آسیاب سنگین می‌شود، اگر با لبه‌اش بر روی زمین باشد، یک کودک هم می‌تواند آن را (از جای خویش) براند. اگر هم چیزی به روی بر زمین قرار گیرد، جابه‌جا کردن آن، حتی بر یک مرد، سنگین می‌آید.»

در این هنگام، مرد هندی پرسید: این دانش برای تو از کجا حاصل آمده است؟ فرمود: «آن را از پدرانم، از پیامبر خدا، از جبرئیل (ع)، از پروردگار جل‌جلاله، یعنی همو که تنهاست و جان‌ها را آفریده، فراگرفته‌ام».

پس آن هندی گفت: راست گفته‌ای و من نیز گواهی می‌دهم که خدایی جز الله نیست و محمد(ص)، پیامبر خدا و بنده اوست و تو آگاه‌ترین کسان روزگار خویش هستی.